H Κυβέρνηση κάνει τα πάντα για να επισπεύσει την «αξιοποίηση» του Λιμανιού του Ηρακλείου

Δημοσιεύτηκε στην εφ. “Νέα Κρήτη”, Τετ 12 Φεβρουαρίου 2020

Του Νίκου Ε. Ηγουμενίδη*

Η Κυβέρνηση επιταχύνει όλες τις διαδικασίες ώστε να προχωρήσει όσο το δυνατόν συντομότερα η «αξιοποίηση» του Λιμανιού του Ηρακλείου. Όχι τυχαία, στις αρχές του έτους ο σημερινός Υπουργός Ναυτιλίας  – ενώπιον των εφοπλιστών –  ξεδίπλωσε όλο το σχέδιο της Κυβέρνησης για πώληση των μετοχών και των 10 λιμανιών, μεταξύ αυτών και του Ηρακλείου, ενώ προ ημερών ολοκληρώθηκε η επίσκεψη του ίδιου του Υπουργού στο Ηράκλειο με την πιο ευθεία δήλωση: «Το λιμάνι του Ηρακλείου θα είναι από τα πρώτα που θα αξιοποιηθεί σε συνεργασία με το ΤΑΙΠΕΔ».

Είναι φανερό ότι η Κυβέρνηση δεν θέλει να χάσει καθόλου χρόνο επαναφέροντας στην ατζέντα όλη τη μνημονιακή λογική με στόχο να «μηδενίσει» τα ποσοστά του Δημοσίου από τα στρατηγικής σημασίας λιμάνια της χώρας. Σε αυτό το κρίσιμο στάδιο έχει σημασία να σταθούμε σε ορισμένα σημεία:

  1. Αμέσως μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης πάρθηκε η «ξαφνική» απόφαση του ΤΑΙΠΕΔ να βάλει χέρι στο μέρισμα των Οργανισμών Λιμένα και σε όλα τα αδιάθετα κέρδη προηγούμενων χρόνων των λιμανιών. Παρόλο που από το 2016 και μετά οι διοικήσεις των 10 Περιφερειακών Λιμένων είχαν συγκεντρώσει για το σύνολο των λιμένων, μέσω του τακτικού αποθεματικού και των αδιάθετων κερδών προηγούμενων χρήσεων, περισσότερα από 50 εκ. ευρώ – ποσά που προορίζονταν για επενδύσεις στην περαιτέρω ανάπτυξη των δημόσιων Οργανισμών Λιμένων.

  2. Η Κυβέρνηση «ξηλώνει» κομβικά μέτρα υπεράσπισης του δημοσίου χαρακτήρα του λιμανιών όπως νομοθετήθηκαν από τον ΣΥΡΙΖΑ. Με νομοθετική ρύθμιση προχωρά στην αλλαγή του «ενοχλητικού» για εκείνην άρθρου 4 του Ν. 4597/2019 που λέει ότι σε περίπτωση υποπαραχωρήσεων δραστηριοτήτων, το ύψος του αντισταθμιστικού/ανταποδοτικού τέλους που καταβάλλεται στον Οργανισμό από τον παραχωρησιούχο μπορεί να υπερβαίνει το 5%. Μια διάταξη εμφανώς σε όφελος του Οργανισμού. Ήδη οι μεγαλύτερες φιλοκυβερνητικές εφημερίδες «ξοδεύουν» μελάνι για να απαξιώσουν αυτή την πρόβλεψη, με το πρόσχημα ότι δήθεν «δεν θα βρεθεί επενδυτής», ενώ και οι πέτρες ξέρουν ήδη τα πιο πιθανά ονόματα των φερόμενων ως επενδυτών.

  3. Η Κυβέρνηση κινείται στον άξονα «πουλάμε με βάσει τις προτιμήσεις του επενδυτή». Ήδη αυτό φαίνεται να συμβαίνει στο Λιμάνι του Ηρακλείου. Τα επικρατέστερα σενάρια μιλούν είτε για ολική «πώληση μετοχών», είτε για «υπο-παραχώρηση» της κρουαζιέρας. Για την Κυβέρνηση, το θέμα δεν είναι ένα σχέδιο υπεράσπισης του δημοσίου, αλλά η εφαρμογή πολιτικής με βάση τις προτιμήσεις του ενδιαφερόμενου επενδυτή. Γι’ αυτό άλλωστε μπαίνει πλέον στο κάδρο με έντονο τρόπο το ενδιαφέρον στη δραστηριότητα της κρουαζιέρας και των επιβατηγών οχηματαγωγών. Είναι φανερό ότι αυτό συζητείται με επενδυτές στο παρασκήνιο και ως «χρύσωμα του χαπιού» πέφτει στο τραπέζι η επιστροφή υπέρ του δημοσίου του παλιού βενετσιάνικου λιμένα.

  4. Όσα διαδραματίζονται στο λιμάνι του Ηρακλείου δεν είναι άσχετα με τις τελευταίες εξελίξεις στην γειτνιάζουσα έκταση του νυν Αεροδρομίου «Νίκος Καζαντζάκης». Η Κυβέρνηση εν κρυπτώ και χωρίς κανένα διάλογο με τις τοπικές αρχές και την τοπική κοινωνία προχώρησε σε σύμβαση, υποθηκεύοντας την έκταση και διασυνδέοντάς την με την πορεία υλοποίησης του νέου Αεροδρομίου στο Καστέλι. Επομένως, Λιμάνι Ηρακλείου και έκταση «Καζαντζάκης» σχηματίζουν μια τεράστια ζώνη – φιλέτο έτοιμη για παραχώρηση.

  5. Η Κυβέρνηση αποφασίζει συστηματικά και ερήμην των τοπικών αρχών και της τοπικής κοινωνίας. Η τελευταία παρουσία του Υπουργού Ναυτιλίας στο Ηράκλειο και η ομιλία του για τη θαλάσσια πολιτική στο Επιμελητήριο Ηρακλείου αυτό ακριβώς «εξυπηρετούσε»: Ζητώντας εκ των υστέρων τη γνώμη των τοπικών αρχών, παρουσιάζει τις ήδη ειλημμένες αποφάσεις. Όλες οι αποφάσεις έχουν ήδη ληφθεί στην Αθήνα και ο Υπουργός εμφανίζεται δήθεν να λέει ότι διαβουλεύεται…

  6. H σημερινή Κυβέρνηση έδωσε προσφάτως εντολή να προχωρήσει η επιλογή συμβούλου προκειμένου να προκηρυχθούν διεθνείς διαγωνισμοί για την επιλογή επενδυτών και βέλτιστων τρόπων ανάπτυξης για 10 λιμάνια της χώρας, μεταξύ των οποίων και του Ηρακλείου. Είναι κίνηση που δρομολογεί και επιταχύνει τις όποιες εξελίξεις.

  7. Σε αυτό το στάδιο είναι κρίσιμη η μελέτη βιωσιμότητας που παρουσίασε το ΤΑΙΠΕΔ για τους 10 Οργανισμούς Λιμένων ΑΕ (και βεβαίως και του Ηρακλείου), όπως και κάθε σχετικό άλλο πλάνο αξιοποίησης που αφορά συνολικά ή ξεχωριστά τους συγκεκριμένους Οργανισμούς και που μελετούν τα συναρμόδια Υπουργεία, καθώς και στοιχεία που να ενημερώνουν για το κόστος της μελέτης. Ήδη με Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ ζητούμε επισήμως στη Βουλή να δοθούν στη δημοσιότητα αυτά τα σχέδια.

  8. Η πώληση των 10 Περιφερειακών Λιμανιών έχει άμεση σχέση με την «αφαίρεση» του ελέγχου των Δημοτικών Λιμενικών Ταμείων από τους δήμους. Με κυνικό τρόπο, η ΝΔ προχωρά στην αποψίλωση των τοπικών κοινωνιών από την λιμενική τους περιουσία και καταδικάζει σε ύφεση τις τοπικές οικονομίες στο όνομα μιας νεοφιλελεύθερης ανάπτυξης.

Εν κατακλείδι, η Κυβέρνηση προχωρά στην ολοκλήρωση του αντι-αναπτυξιακού και ενάντια στον κομβικής σημασίας για τον σχεδιασμό της εθνικής και τοπικής ανάπτυξης δημόσιο χαρακτήρα των 10 Οργανισμών Λιμένος της χώρας. Είναι χαρακτηριστικό ότι η προηγούμενη διοίκηση του ΟΛΗ παρέλαβε από την προηγούμενη διοίκηση 6,2 εκ ευρώ μέσω του τακτικού αποθεματικού και των αδιάθετων κερδών προηγούμενων χρήσεων ανεβάζοντας τους διαθέσιμους πόρους σε 14,5 εκ. €. Τα ποσά αυτά προορίζονταν για επενδύσεις οι οποίες θα οδηγούσαν στην περαιτέρω ανάπτυξη του λιμανιού και στην βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών. Ένα καταγεγραμμένο κεκτημένο σε όφελος του τόπου και διασφάλισης του ίδιου του μέλλοντος του λιμανιού. Ακριβώς σε αυτή τη λογική όλες οι μαχόμενες κοινωνικές δυνάμεις έχουμε κάθε λόγο να επιμείνουμε. Αντίθετα, μπροστά στην σχεδιαζόμενη και άνευ προηγουμένου υφαρπαγή πόρων και περιουσιών από τις τοπικές κοινωνίες και το Δημόσιο έχουμε κάθε λόγο να αντισταθούμε.

*Βουλευτής Νομού Ηρακλείου – ΣΥΡΙΖΑ