«Όταν ο δεξιός ευρω-σκεπτικισμός καλπάζει,

τα εθνικά κοινοβούλια να έχουν λόγο

στις επιλογές της ΕΕ»

 

Περιοδικό «Βουλή και Ευρωβουλή»,

Μηνιαίο περιοδικό για τη Βουλή των Ελλήνων

και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (τεύχος 166, Ιούλιος 2016)

Από την ομιλία του βουλευτή Ηρακλείου του ΣΥΡΙΖΑ Νίκου Ηγουμενίδη στη κοινή συνεδρίαση των Επιτροπών Κοινωνικών Υποθέσεων και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων κατά τη διατύπωση γνώμης επί της πρότασης Οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου σχετικά με την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που συνδέονται με την έκθεση σε καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες κατά την εργασία.

IMAG0341H συζήτηση για την πρόταση Οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου αφορά πρωτίστως στο ρόλο της Βουλής και κάθε Εθνικού Κοινοβουλίου απέναντι σε νομοθετικές πρωτοβουλίες της Ε.Ε..

Πάνε σχεδόν 25 χρόνια από τότε που ο Ζακ Ντελόρ με μια δόση χιούμορ είχε προσφέρει χρηματικό βραβείο σε όποιον κατορθώσει να ορίσει με σαφήνεια τον όρο της επικουρικότητας. Σήμερα η αρχή της επικουρικότητας, κακά τα ψέματα, παρά το ότι έχει έρθει με τη συνθήκη της Λισαβόνας, παραμένει λέξη άγνωστη στο ευρύ κοινό. Το ίδιο ισχύει, κατά τη γνώμη μου, και από την ανάποδη: Η δυνατότητα δηλαδή του Ελληνικού Κοινοβουλίου ή κάθε εθνικού Κοινοβουλίου κάθε κράτους-μέλους να μπορεί κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις να ελέγξει και για ένα συγκεκριμένο διάστημα ακόμα και να «μπλοκάρει» συγκεκριμένες Οδηγίες που έρχονται από τις Βρυξέλες για να εφαρμοστούν σε ένα κράτος μέλος.

Η υπόθεση των εθνικών Κοινοβουλίων να έχουν λόγο και να ενεργούν από κοινού για να περιορίσουν δράση και επιλογές της Ε.Ε., κατά τη γνώμη μου, έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή. Έρχεται την ώρα που ο δεξιός ευρωσκεπτικισμός καλπάζει σε πρωτοφανή επίπεδα σε όλη την Ένωση. Έρχεται την ώρα που οι λαοί της Ευρώπης επιζητούν μια δημοκρατικότερη Ευρώπη. Έρχεται την ώρα που στο τραπέζι μπαίνει όλο και πιο επιτακτικά το κεφαλαιώδες δημοκρατικό ζήτημα της ανάκτησης της εθνικής κυριαρχίας και το αναγκαίο τέλος της επιτροπείας. Έρχεται την ώρα που ακούγονται απόψεις που προσκρούουν στο ευρωπαϊκό κεκτημένο και την ώρα που ο λαός του Ηνωμένου Βασιλείου αποφαίνεται σε μια ιστορική στιγμή κριτικής στάσης απέναντι στην Ε.Ε..

Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι η Βουλή των Λόρδων είχε στο παρελθόν πολλές φορές εναντιωθεί σε προτάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και είχε υποστηρίξει πως ορισμένες πρωτοβουλίες δεν εμπίπτουν στην δικαιοδοσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και δεν συνάδουν με την αρχή της επικουρικότητας, ανοίγοντας γόνιμους διαλόγους για μια σειρά από ζητήματα που η Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως το σημερινό με το οποίο έρχεται να δράσει επικουρικά στη δικαιοδοσία ενός κράτους – μέλους.

Νομίζω ότι θα συμφωνήσετε μαζί μου, ότι πολλές φορές οι παραπάνω διάλογοι έπεσαν πάνω στις «ευρωπαϊκές καλένδες», σ’ ένα τοίχο με «κλειστά αυτιά», λόγω του ευρωπαϊκού γραφειοκρατικού μηχανισμού, ο οποίος τελικά έβαλε φρένο στην προαγωγή του όποιου διαλόγου.

Σε ό,τι αφορά τη σχέση της αρχής της επικουρικότητας και τη σχέση των εθνικών Κοινοβουλίων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε σχέση με τη πρόταση Οδηγίας για την έκθεση των εργαζόμενων σε κινδύνους με καρκινογόνους ή μεταλλαξιογόνους παράγοντες, σίγουρα η έλλειψη εθνικών ορίων επαγγελματικής έκθεσης για ορισμένες από αυτές τις ουσίες συνεπάγει την ανεπαρκή προστασία των εργαζόμενων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Είμαι σύμφωνος με τη γνώμη που διατυπώνει το Υπουργείο Εργασίας, αφού η θέσπιση αυτών των προτεινόμενων τιμών θα βελτίωνε τη νομική προστασία σε ένα ποσοστό που εκτιμάται μεταξύ 33% και 98% των εκτιθέμενων εργαζόμενων.

Ωστόσο, πέρα από το να ορίσουμε τα όρια, έχουμε να κάνουμε πολλά ακόμα στην ουσιαστική προστασία της υγείας των εργαζομένων. Σίγουρα η ανάκαμψη να στηριχθεί στην έλλειψη προστασίας της εργασίας δεν αρκεί απλά με νομοθέτηση, αλλά χρειάζεται και η ενίσχυση των ελληνικών μηχανισμών ελέγχων. Επίσης, οι νομικές πρωτοβουλίες που δεν συνοδεύονται από ουσιαστική εφαρμογή και πραγματικό έλεγχο της εφαρμογής πραγματικά κινδυνεύουν να παραμείνουν κενό γράμμα.

Επιπρόσθετα, επισημαίνεται ότι σήμερα έχουμε στα χέρια μας ένα δισέλιδο κείμενο του αρμόδιου Υπουργείου, αλλά δεν έχουμε τις συζητήσεις με τους αρμόδιους φορείς, αλλά ούτε και τις απόψεις των εργαζομένων. Να τονιστεί ότι το εισπνεύσιμο κρυσταλλικό διοξείδιο του πυριτίου αφορά στην εξόρυξη, τη μεταποίηση, την κατασκευή και την παραγωγή φυσικού αερίου ένα σύνολο περίπου 5.300.000 εκτεθειμένων εργαζόμενων, πέρα από το γεγονός ότι στη Βόρεια Ελλάδα μπαίνει σε τροχιά υλοποίησης μεγάλο έργο κατασκευής των αγωγών φυσικού αερίου.

Συνολικά, την ώρα που η Ευρωπαϊκή Ένωση προτρέπει να θεσπιστεί οριακή τιμή για την εισπνεύσιμη σκόνη κρυσταλλικού διοξειδίου του πυριτίου εμείς, δεν έχουμε την άποψη των πιο άμεσα εμπλεκόμενων ενδιαφερόμενων. Ακόμα, δεν έχουμε την επίσημη άποψη της ιατρικής της εργασίας, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ελληνικής Εταιρείας της Ιατρικής Εργασίας. Επιπλέον, η συζήτηση αυτή γίνεται, βέβαια, μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία των ολίγων εβδομάδων, αλλά ωστόσο παρά το ότι ο χρόνος είναι αρκετός για να εκφράσουμε, ενδεχομένως, ως ελληνικό Κοινοβούλιο την άποψή μας, δεν είναι αρκετός και απουσιάζουν οι ιδέες, οι προτάσεις, οι συζητήσεις, οι προβληματισμοί και οι σκέψεις των άλλων Εθνικών Κοινοβουλίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.  Η ενίσχυση σε ένα τέτοιο επίπεδο της διακοινοβουλευτικής συνεργασίας είναι η πιο ενδεδειγμένη οδός για μια ολοκληρωμένη και ασφαλή άποψη.