1. H Google πολύ πρόσφατα ανακοίνωσε ένα νέο πρόγραμμα για την ενίσχυση των μικρών επιχειρήσεων στην Κρήτη και την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου. Αυτός είναι ο στόχος της Κρήτης όλα τα τελευταία χρόνια, αλλά υπάρχουν ακόμη ερωτήματα σε ό,τι έχει να κάνει με τον χαρακτήρα του τουρισμού στο νησί. Μπορείτε να μας πείτε τις δικές σας ιδέες όχι απλά για την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, αλλά για την βελτίωση της ποιότητας και των οικονομικών του τουρισμού στην Κρήτη;

Πράγματι, τα τελευταία τρία χρόνια σημειώνεται μια ραγδαία αύξηση της δυναμικής στον ελληνικό τουρισμό και ιδιαίτερα στην Κρήτη. Σε μια τέτοια δυναμική έχουν παίξει καθοριστικό ρόλο η αποκατάσταση της εικόνας της χώρας στο εξωτερικό, η άρση της απομόνωσης, αλλά και το άνοιγμα σε νέες ξένες αγορές για την προσέλκυση επισκεπτών υψηλών εισοδημάτων και υψηλών ταξιδιωτικών δαπανών.

Δεν είναι καθόλου τυχαία η παρέμβαση της Google στην οποία αναφέρεστε, όπως κατά τη γνώμη μου σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η τελευταία επένδυση ύψους 5 δις από μεγάλη αεροπορική εταιρεία στην Ελλάδα για αγορά 42 αεροσκαφών. Είναι σοβαρότατη ένδειξη ότι η Ελλάδα παγιώνεται ως ασφαλής διεθνής τουριστικός πόλος της Μεσογείου. Νομίζω πως ακόμη και η σύσταση αυτόνομου Υπουργείου Τουρισμού – και όχι ως κομμάτι άλλου Υπουργείου όπως ήταν– συντελεί στη διαπίστωση ότι ο τουρισμός είναι επιτέλους πραγματικός πυλώνας της ελληνικής οικονομίας και ότι υιοθετείται κεντρικά μια συγκεκριμένη εθνική τουριστική στρατηγική.

Η στρατηγική αυτή αφορά τόσο τα ποσοτικά όσο και τα ποιοτικά στοιχεία, και για την Κρήτη ειδικά, μπαίνει το ζήτημα της ανάδειξης της ιδιαίτερης ταυτότητας της, με σημεία αιχμής τα υλικά και άυλα στοιχεία, δηλαδή το φυσικό περιβάλλον, τα μονοπάτια, την τοπική αρχιτεκτονική, το αγροτικό τοπίο, τον οικογενειακό και φιλόξενο χαρακτήρα του τουρισμού, την αυθεντικότητα, τις παραδόσεις, το ελληνικό μέτρο, τους αρχαιολογικούς χώρους, τον πολιτισμό.

Νομίζω πως η εύλογη πίεση που ασκείται από όλους τους εμπλεκόμενους  -και στο βαθμό που το παρακολουθώ – για ένταξη των Μινωικών Ανακτορικών κέντρων στα πολιτιστικά μνημεία της Unesco είναι μια συμβολική και ουσιαστική ανάδειξη αυτής της πλευράς.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, το επόμενο βήμα είναι η προώθηση κινήτρων που θα δώσουν ώθηση στον «τουρισμό όλο το χρόνο» με κομβική, κατά τη γνώμη μου, την εξέταση της θεσμοθέτησης των λεγόμενων «Ειδικών Τοπικών Συμφωνιών Εποχικότητας» ως βασικό πεδίο άσκησης και εφαρμογής της στρατηγικής άμβλυνσης της εποχικότητας. Αυτές οι συμφωνίες  -και ενδεχομένως η πιλοτική τους εφαρμογή στην Κρήτη – θα μπορούν να συμπεριλάβουν σοβαρά φορολογικά ή εργασιακά κίνητρα για το διάστημα της επιμήκυνσης, όπως την ειδική φορολογική μεταχείριση των επιχειρηματικών κερδών για όλες τις τουριστικές επιχειρήσεις που συμμετέχουν ή μειωμένο φόρο εισοδήματος για τις απολαβές των εργαζομένων στις αντίστοιχες τουριστικές επιχειρήσεις.

2. Ο εναλλακτικός τουρισμός είναι η μεγαλύτερη τάση στις μέρες μας. Θα μπορούσατε εν συντομία να μας επισημάνετε τον τρόπο με τον οποίο συμβάλλετε στην υποβοήθηση της Κρητικής φιλοξενίας στους τουριστικούς τομείς, όπως τουρισμός υγείας, πολιτιστικός τουρισμός και άλλες πλευρές του εναλλακτικού τουρισμού;

Για τον ιατρικό τουρισμό, είμαι σε θέση, και ως συντονιστής της εσωκομματικής κοινοβουλευτικής επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ για τον Τουρισμό, να σας πω ότι είναι υπό ολοκλήρωση το νομικό πλαίσιο, και ειδικότερα τα θέματα του Μητρώου Παρόχων Ιατρικού Τουρισμού, η Χορήγηση Διακριτικού Σήματος Ιατρικού Τουρισμού, ο τρόπος πιστοποίησης των Παρόχων Ιατρικού Τουρισμού, η κάλυψη των δαπανών ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης ξένων πολιτών – αποδεκτών υπηρεσιών ιατρικού τουρισμού. Η Ελλάδα και φυσικά και η Κρήτη χάρη στο εξαιρετικό της κλίμα, και τις υψηλού επιπέδου υποδομές και υπηρεσίες από καταρτισμένο προσωπικό και πρωτοπόρους επιστήμονες, αποτελεί ιδανικό ιατρικό προορισμό.

Για τις ιαματικές πηγές ειδικότερα, σήμερα λύνεται οριστικά το  πρόβλημα αδειοδότησης των επιχειρήσεων και εγκαταστάσεων ιαματικών πηγών, όπου στο παρελθόν είχαν μπλοκάρει οι επενδύσεις.  Αρκεί να σας πω ότι η πρώτη άδεια λειτουργίας  σε ειδική τουριστική υποδομή με ιαματικές υπηρεσίες δόθηκε τον Μάρτιο του 2017 σε υδροθεραπευτήριο στην Αιδηψό, και ακολουθούν κι άλλες.

Στο κομμάτι του πολιτιστικού τουρισμού, πέρα από το θέμα ένταξης των Μινωικών Ανακτορικών κέντρων στα μνημεία της Unesco, σήμερα υπάρχουν δυνατότητες που πρέπει να αξιοποιηθούν και που συνδέονται άμεσα με το τουριστικό προϊόν της Κρήτης.

Ενδεικτικά αναφέρω τις δυνατότητες ένταξης έργων στα συγχρηματοδοτούμενα ευρωπαϊκά προγράμματα του ΕΣΠΑ 2014-2020 για την προώθηση του πολιτιστικού τουρισμού, δυνατότητες για την αξιοποίηση του ψηφιακού υλικού για τον πολιτισμό μέσω του  ΕΟΤ, αλλά και  – μετά την έγκριση της μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων για καταδυτικό πάρκο στον Αποκόρωνα με συγκεκριμένους περιβαλλοντικούς και αρχαιολογικούς όρους –  δυνατότητες για την ανάπτυξη του καταδυτικού τουρισμού (υποβρυχίων μουσείων και αρχαιολογικών καταδυτικών πάρκων) .

Θα μπορούσαμε να αναφερθούμε σε πολλές πλευρές του θεματικού τουρισμού που σήμερα «ξεκλειδώνουν» και αφορούν άμεσα την Κρήτη. Επιτρέψτε μου μια άλλη παρατήρηση: Πολύ πρόσφατα επισκέφτηκε την χώρα μας σε μια κίνηση υψηλού συμβολισμού ο Γενικός Γραμματέας του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού κ. Ταλέμπ Ριφάι, ο οποίος- όπου κι αν μίλησε- στάθηκε στην σημερινή προσπάθεια της Ελλάδας για την προώθηση του τουρισμού «365 μέρες το χρόνο».

Θέλω να πω δηλαδή ότι σήμερα στην καρδιά των συζητήσεων, στην καρδιά των προτάσεων, των ερευνών, των μελετών αναγνωρίζεται η στρατηγική της «επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου» που ξεδιπλώνεται στην Ελλάδα, κι αυτό έχει μεγάλη σημασία.

3. Η TripAdvisor κατέταξε την Κρήτη ως έναν από τους 10 κορυφαίους ταξιδιωτικούς προορισμούς στον κόσμο για το 2018, αλλά το ζήτημα για τις επιχειρήσεις της Κρήτης υπήρξε πάντοτε το περιθώριο κέρδους. Θα μπορούσατε να μας πείτε με ποιον τρόπο το κοινοβούλιο θα μπορούσε να συνδράμει αυτές τις επιχειρήσεις αυξάνοντας τα έσοδα ώστε να δημιουργηθεί ένα ισχυρό επιχειρηματικό περιβάλλον στο νησί; 

Αρχικά να ας πω ότι ήδη έχει ολοκληρωθεί το στάδιο της διαβούλευσης για το νομοσχέδιο του Υπουργείου Τουρισμού που αφορά τον θεματικό τουρισμό με φανερό οικονομικό αντίκτυπο στον τουρισμό της χώρας, και ειδικά για την Κρήτη. Το νομοσχέδιο αυτό έρχεται σύντομα στη Βουλή, και σε ότι αφορά την Κρήτη, συμπεριλαμβάνεται διάταξη που υιοθετεί την πρόταση μας για σύσταση Γραφείου Υποστήριξης Αερολιμένα Ηρακλείου «Νίκος Καζαντζάκης», δηλαδή ξεχωριστής δομής τόσο για την στελέχωση με έμπειρο προσωπικό, όσο και για την καθημερινή υποστήριξη της επιβατικής και τουριστικής κίνησης του Αεροδρομίου.

Τα δύο αυτά χρόνια με μια σειρά νομοθετικών ρυθμίσεων και σε συνεργασία με τα συναρμόδια Υπουργεία δόθηκε ανάσα σε σημαντικό αριθμό επιχειρήσεων σε όλους τους επιμέρους κλάδους της τουριστικής αγοράς που αντιμετώπιζαν εμπόδια στην λειτουργία τους και απλουστεύθηκαν σημαντικά διαδικασίες αδειοδότησης και λειτουργιών. Συγκεκριμένα, καταργήθηκε πλήρως το παρωχημένο καθεστώς των περιοχών ελέγχου τουριστικής ανάπτυξης που ίσχυε από το 1989. Δόθηκε η δυνατότητα στα ξενοδοχεία έως τριών αστέρων που δεν είχαν δυστυχώς την δυνατότητα όταν ήταν επιλέξιμα να προχωρήσουν σε αναβάθμιση της κατηγορίας τους και τον εκσυγχρονισμό τους αλλά και να ενταχθούν στα προγράμματα του ΕΣΠΑ .

Με νομοθετικές ρυθμίσεις διασφαλίστηκε η νόμιμη λειτουργία μεγάλου αριθμού καταλυμάτων, κάμπινγκ, ξενοδοχείων, τουριστικών επιχειρήσεων, αλλά και καθορίστηκαν οι τεχνικές και λειτουργικές προδιαγραφές των οργανωμένων τουριστικών κατασκηνώσεων και ορειβατικών καταφυγίων.

Θέλω να αναφέρω επίσης την πρόσφατη σχετική νομοθετική ρύθμιση με την οποία καθορίζεται για πρώτη φορά ρητά η παροχή πληροφοριών τουριστικού περιεχομένου και χαρακτήρα από τις Περιφερειακές Υπηρεσίες Τουρισμού και από τα Γραφεία Υποστήριξης Τουρισμού, και η οποία μπορεί ενημερωτικά να βοηθήσει στην ανάδειξη και προβολή τοπικών ιδιαιτεροτήτων (με την βοήθεια και των δήμων και των τοπικών συμβουλίων).

Επιτρέψτε μου επίσης να σας πω ότι έχετε απόλυτο δίκιο όταν ρωτάτε για την ενίσχυση των επιχειρήσεων μέσα από τον τουρισμό, ωστόσο αντί για τα περιθώρια κέρδους, θα εστίαζα στην διασύνδεση του τουρισμού με την κοινωνική αποτελεσματικότητα και την υπεράσπιση της αξίας της εργασίας. Θέλω να πω ότι σήμερα το λόγο πρέπει να έχουν οι εργαζόμενοι, οι επαγγελματίες του τουρισμού, αλλά και οι κάτοικοι των τοπικών κοινωνιών.

Πέρα από τις νομοθετικές πρωτοβουλίες, το σταθερό και υγιές επιχειρηματικό περιβάλλον στην Κρήτη περνάει πρώτα και κύρια με την εδραίωση μιας κανονικότητας που εντάσσεται στην προσπάθεια της χώρας για έξοδο από την ασφυκτική επιτροπεία και τα Μνημόνια. Η επικείμενη ολοκλήρωση της 4ης αξιολόγησης και του προγράμματος γεννά ένα ασφαλές κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον στη χώρα.

4. Ένας μικρός αριθμός μικρών δήμων της Κρήτης δημιουργεί ένα πεδίο προσφορών στον αγροτικό τουρισμό. Πόσο σημαντικό πιστεύετε ότι είναι να στηριχθούν τα χωριά και οι μικρές τουριστικές οντότητες; 

Για να δώσω έμφαση στην ερώτηση σας, το κρίσιμο ζήτημα παραμένει η εμμονή σε μια επίμονη και σταθερή προληπτική πολιτική ώστε η τουριστική κατανάλωση να τροφοδοτεί κι άλλους τομείς, και κυρίως την εγχώρια παραγωγή. Όπως έχω τονίσει κι αλλού, μπορούμε να στείλουμε το μήνυμα ότι «Πέρα από τον ήλιο και τη θάλασσα, υπάρχουν και τα τοπικά κρητικά προϊόντα».

Το επόμενο διάστημα προτεραιότητα πρέπει να δοθεί  – και ήδη γίνονται ενέργειες – στη διασύνδεση της παγιωμένης δυναμικής του τουρισμού με την κρητική αγροδιατροφή ως ένα από τα πιο υγιή και ποιοτικά στοιχεία του τόπου μας. Ήδη αξιοσημείωτες είναι οι σχετικές προσπάθειες πχ, με το ελληνικό πρωινό, ενώ «κλειδώνουν» ολοένα και περισσότερες συμφωνίες μεταξύ παραγωγών και ξενοδόχων. Δεν είμαι τυχαία η επιτυχία και η προσέλκυση πολλών παραγόντων του τουρισμού στο πρόσφατο «Παγκρήτιο Φόρουμ κρητικών προϊόντων».

Η μετατόπιση του τουριστικού ενδιαφέροντος στην ενδοχώρα είναι πρόκληση για το επόμενο διάστημα, ιδίως λόγω της τεράστιας συμβολής του στην παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας. Είναι ενδεικτικό αυτό που σημείωσε ο Πρωθυπουργός κατά την επίσκεψη του στο Ηράκλειο: «Προωθήσαμε και υλοποιούμε ήδη στην Κρήτη προγράμματα προβολής της κρητικής διατροφής και προώθησης αγροτικών προϊόντων, συνολικού προϋπολογισμού 9,5 εκ. ευρώ». Εδώ ακριβώς εντάσσεται η ενίσχυση του οινοτουρισμού, του αγροτουρισμού και του γαστρονομικού τουρισμού. Η Κυβέρνηση θεωρεί κομβική τη διασύνδεση του τουρισμού με όλες τις παραγωγικές δραστηριότητες και δυνατότητες. Συμπερασματικά, ο τουρισμός δεν είναι και δεν μπορεί να είναι αποκομμένος από τις περιοχές και τους πυλώνες της παραγωγικής ανασυγκρότησης.

 Στον ακόλουθο σύνδεσμο δημοσιεύεται η συνέντευξη στο πρωτότυπο:

https://www.hospitalitynet.org/opinion/4088489.html#